Kwaliteitslabel domotica

1) Wat is domotica?

Het woord “domotica” wordt tegenwoordig veel vaker gebruikt dan ongeveer 10 of 15 jaar geleden. “Domotica” wordt stilletjesaan een ingeburgerd begrip. Toch is de verwarring rond dit woord nog steeds heel groot. Iedereen (installateur, bouwheer, architect, …) heeft een andere perceptie bij de term “domotica”, wat vaak voor deze verwarring zorgt. Een reden dus om even stil te staan bij de “echte” definitie van domotica.

Het woord “domotica” is ontstaan door een samentrekking van “domus”, wat “huis” betekent, en het achtervoegsel “tica”, wat we ook terugvinden in informatica en gedeeltelijk in elektronica. Het is echter te eenvoudig om te stellen dat domotica enkel betekent: het sturen van elektrische verbruikers in de woning door middel van elektronica en informatica. De definitie van domotica is een stuk complexer.

Een goede definitie opstellen voor de term domotica is dan ook niet eenvoudig. Iedere fabrikant, invoerder en gebruiker houdt er wel een eigen definitie op na. Meestal klopt deze definitie dan voor zijn systeem, maar niet voor de gehele markt.

De algemeen aanvaarde definitie van domotica is:
Domotica is het geïntegreerd systeem dat alle elektrische toestellen in de woning bedient en beheert, met als doel een verhoging van het comfort, de flexibiliteit, de communicatie, de veiligheid en het rationeel energiegebruik te bekomen.

Aan de hand van de onderlijnde woorden, wordt de definitie verder ontrafeld:

1. Een geïntegreerd systeem

Zonder domotica werken alle verbruikers en toepassingen in huis apart. Een domoticasysteem moet een integratie kunnen bieden tussen allerlei toestellen en subsystemen. Dat wil niet zeggen dat alle intelligentie voortaan in het domoticasysteem aanwezig dient te zijn. Een moderne centrale verwarmingsketel bijvoorbeeld beschikt zelf ook reeds over enige intelligentie. Hij houdt immers rekening met binnen- en buitentemperatuur, inertie van het gebouw, opwarmtijd, enz. Deze intelligentie dient best ook in de verwarmingsketel te blijven, maar er moet een communicatiemogelijkheid zijn tussen de verwarmingsinstallatie en de rest van de woning. Een voorbeeld hiervan: als de bewoners het huis verlaten, willen ze zonder het hele huis te moeten doorlopen, alle thermostaten in de nachtstand kunnen plaatsen.

Integratie betekent evenzeer dat eenzelfde bedieningssysteem uiteenlopende toestellen tegelijkertijd kan bedienen. Eén universele afstandsbediening voor verlichting, televisie, video en audio, is daar een voorbeeld van. Gedaan dus met allemaal verschillende afstandsbedieningen.

Integratie tussen verschillende subsystemen is een van de wezenlijke elementen van domotica.
(Bron foto’s: Teletask)

2. Elektrische toestellen:

Het is duidelijk dat domotica alleen maar voorwerpen of toestellen kan integreren die elektrisch of via infrarood of RF (radiofrequentie) aanstuurbaar zijn.

3. Woning

Wanneer er over “Domotica” wordt gesproken, wordt een systeem bedoeld dat “alle” of “quasi alle” elektrische verbruikers in de woning kan sturen. Er bestaan stand-alone systemen in huis die kunnen benoemd worden als intelligente stuursystemen, deze zijn op zich geen domotica.
Te vaak wordt bijvoorbeeld een elektrische garagepoort ook bestempeld als domotica, en dit totaal ten onrechte. Enkel indien domotica de elektrische garagepoort mee integreert, kan men stellen dat de elektrische garagepoort onderdeel is van de domotica-installatie.

4. Verhoging van het comfort

Dit element is waarschijnlijk het belangrijkst wanneer wordt gedacht aan domotica. Comfortverhoging wordt o.a. bereikt door het aantal handelingen te verminderen dat nodig is om “iets” te bewerkstelligen. Zo is het mogelijk om slechts één knop in te drukken wanneer men gaat slapen of de woning verlaat, waardoor automatisch een combinatie van acties plaats vindt.
Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat alle lichten worden gedoofd en gelijkertijd ook de verwarming in alle zones automatisch naar nachtstand gaat.
Eén knop om televisie te kijken kan betekenen dat niet alleen de televisie “aan” gaat, maar dat ook de verlichting zich aanpast, dat de rolluiken zich sluiten of dat de zonnewering naar beneden gaat zodat er overdag geen reflectie ontstaat op het beeldscherm. Een andere knop is er dan weer om de gepaste sfeer te creëren voor het ontvangen van bezoekers, voor het spelen met de kinderen of het lezen van een boek.

5. Verhoging van de flexibiliteit

Een domoticasysteem moet gemakkelijk kunnen aangepast, gewijzigd en/of uitgebreid worden. Het moet ten allen tijde mogelijk zijn om de functie van een drukknop te wijzigen of een verbruiker toe te voegen. En dit zonder kap- of slijpwerk. Dit noemen we “flexibiliteit op lange termijn”.

Domoticasystemen die worden geprogrammeerd via een computer (en dat zijn ze quasi allemaal), beschikken ook over “flexibiliteit op korte termijn”. Bij zo’n systeem kan de programmatie heel snel (en meestal eenvoudig) aangepast worden. Wanneer gewenst, kan ook een ander bestand worden ingeladen in het domoticasysteem, bijvoorbeeld: het “babysit”-bestand. Stel: je wil een avondje uit en vraagt een babysit. Je wil het jezelf gemakkelijk maken. Je wil liever niet dat de babysit met allerlei knoppen kan gaan spelen die ook de verwarming en de audiotoestellen bedienen. In dat geval maak je vooraf een “babysit”-bestand die je op dat moment inleest in het domoticasysteem (via je PC). Daardoor zal de babysit enkel de toestellen kunnen bedienen waarvan jij dit zelf opportuun acht (bv. enkel de verlichting). Wanneer je ’s avonds laat thuis komt, kan je terug je eigen “huisfile” naar het systeem downloaden, waarna je huis opnieuw de gewenste stand aanneemt.

6. Verhoging van de communicatie

 Communicatie wordt alsmaar belangrijker. Een domoticasysteem dient niet enkel communicatie binnen de woning toe te laten, maar ook daarbuiten. De meeste domoticasystemen voorzien dan ook de mogelijkheid om via een eenvoudig telefoontje of een sms’je bepaalde verbuikers (bv: de verwarming) van op afstand te regelen of een aanwezigheidssimulatie in te schakelen.

Toch zijn de communicatiemogelijkheden met de huidige domoticasystemen nog enigszins beperkt te noemen. De verwachtingen zijn dat in de toekomst meer en meer gebruik zal gemaakt worden van internettechnologie voor het aansturen van bepaalde gebruikers van op afstand.
Een mogelijke toepassing is het van op afstand beheren van je toegangscontrole. Zo kan je van op afstand (op je computerscherm of Pocket PC of smart-GSM) zien wie er aanbelt aan je voordeur en deze zelfs eventueel openen.

7. Verhoging van de veiligheid

 Een domoticasysteem kan enorm bijdragen aan de veiligheid (of het veiligheidsgevoel) van de bewoners van de woning.

Enkele voorbeelden:

Bij rookvorming treden de rookmelders in werking. Het aangesloten domoticasysteem kan op dat moment de niet essentiële toestellen (zoals vaatwas, wasmachine, enz.) uitschakelen en de verlichting in de slaapkamers en vluchtwegen aanschakelen. Rolluiken worden opgetrokken om extra vluchtwegen te creëren voor de bewoners.

Wanneer geen rookmelders zijn voorzien, verhoogt het domoticasysteem preventief de veiligheid. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door een “alles-uit” toets te voorzien, die wordt ingedrukt bij het slapengaan of het verlaten van de woning. Het indrukken van deze “alles-uit” toets zorgt er dan voor dat alle stopcontacten waaraan toestellen gekoppeld zijn die potentieel gevaar opleveren, worden uitgeschakeld (zoals de koffiezet, het strijkijzer, keukentoestellen, enz…).

Een tweede voorbeeld betreft de inbraakbeveiliging. Een domoticasysteem kan en mag (wettelijk gezien) niet de functie overnemen van een inbraakalarmsysteem. Toch kan een domoticasysteem heel wat beveiligingsfunctionaliteiten bieden op zich en/of kan domotica een goede aanvulling zijn op een alarmsysteem. Het domoticasysteem kan worden geprogrammeerd met de bedoeling dat een inbreker zich zo snel mogelijk uit de voeten maakt, alvorens er iets kan buitgemaakt worden. Een inbreker gaat enorm geconcentreerd te werk. Hem verstoren in zijn concentratie zorgt ervoor dat hij zijn poging onmiddellijk staakt. Dit kan door hem visueel en auditief “aan te vallen”. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk de domotica-installatie zo te programmeren dat, bij een inbraakalarm, automatisch alle licht gaat branden op strategische plaatsen in de woning. De muziek keihard zetten bij een inbraakalarm, zorgt ervoor dat je zelf wakker wordt, maar ook dat de inbreker het onmiddellijk op een lopen zet. De rolluiken kunnen naar omhoog of naar beneden gaan (zoals je zelf verkiest) en de buitenverlichting kan eventueel gaan knipperen. De inbreker zal het snel voor bekeken houden.

Een domoticasysteem kan echter ook preventief werken door middel van een aanwezigheidsimulatie. Wanneer je met vakantie vertrekt, kan je het zo programmeren dat de, van op de straat zichtbare, verlichting elke dag op een ander geloofwaardig tijdstip wordt aan- en uitgeschakeld. Dat de televisie gedurende een aantal uren begint te spelen, enz. Allemaal elementen die de indruk geven dat er iemand “thuis” is.

8. Rationeel energiegebruik

Het “rationeel” omgaan met energie wordt alsmaar belangrijker. En hieraan kan een domoticasysteem zeker zijn steentje bijdragen. Verwarmen wanneer een raam openstaat, is uit den boze… verwarmen op de kinderkamers, terwijl zij naar school zijn… het kan allemaal vermeden worden.

Door het integreren van bepaalde toepassingen in een domoticasysteem is het mogelijk een aanzienlijke besparing te realiseren op je energiefactuur: tot 15% op verwarming en 10% op verlichting en ander elektriciteitsverbruik.

Bij de berekeningen van deze mogelijke besparingen werd rekening gehouden met volgende aspecten:
het beheer van sluimerverbruikers;

• het beheer van sluimerverbruikers;
• het beheer van de ‘grote’ huishoudelijke verbruikers (wasmachine, droogautomaat, vaatwasser, warmwaterboiler, verwarming, …); 
• dat de gebruiker voornamelijk te motiveren is voor energiebesparing wanneer dit kan met behoud van comfort;
• dat op verwarming de grootste besparing te realiseren is, en dit zonder comfortverlies.
  

Zie verder: REG-premie domotica

2) Functionaliteiten? 

Wat zijn de mogelijke toepassingen van domotica? 

Domotica is meestal onopvallend aanwezig in de woning. Onopvallend, maar met een spectaculaire verhoging van comfort en veiligheid. Daarin zit precies de kracht: het systeem moet ongemerkt het woon- en leefcomfort verhogen.

Domotica kan de bewoners verlossen van veel routine-activiteiten en er over waken dat de leefomstandigheden optimaal zijn.
De technische mogelijkheden van de hedendaagse domotica-systemen zijn quasi onbeperkt. Eigenlijk kan men stellen dat de mogelijkheden van domotica worden bepaald door de creativiteit van de mens. De vraag is waar de behoeften liggen van de bouwheer en hoe die best kunnen worden geïntegreerd.

Een greep uit de mogelijkheden die men heeft met domotica:

1. Verlichting:

De hoeveelheid licht en de lichtsterkte kunnen door het domoticasysteem automatisch worden bepaald, naargelang uw eigen wensen. Een mooi voorbeeld hiervan is het programmeren van verschillende sferen. Een andere toepassing is wanneer je de sturing van het licht mede laat bepalen door een aanwezigheidsdetector en/of een lichtmeetcel. Zij zorgen ervoor dat het licht helemaal dooft, een bepaalde tijd nadat je de kamer hebt verlaten. Het is evident dat ook steeds wordt voorzien dat de automatische handelingen op elk ogenblik kunnen onderbroken worden door het systeem manueel te bedienen.

Bepaalde lichtinstellingen bieden u met één druk op een knop steeds een optimale sfeer. De toets “tv -kijken” zal het licht voldoende dimmen, om geen reflectie op het televisiescherm te veroorzaken. De toets “bezoekers” accentueert een aantal accessoires in de woonkamer en zorgt voor gezellig, indirect licht. Wie wil lezen, drukt op de gelijknamige toets, waardoor het een leeslamp wordt ingeschakeld en de andere lampen gedimd worden, enz. Het aantal mogelijkheden is onbeperkt!

2. Verwarming en Koeling
Het domoticasysteem kan ervoor zorgen dat de verwarming geoptimaliseerd wordt. Zo wordt een kamer op de ideale temperatuur gebracht wanneer ze in gebruik wordt genomen. Bij afwezigheid wordt de temperatuur geleidelijk naar een stand-by temperatuur gebracht, eventueel rekening houdend met de opwarm- en afkoelperiode. Raamcontacten, die gebruikt worden voor de inbraakbeveiliging, kunnen ook de verwarming en koeling automatisch laten afslaan, wanneer een raam geopend wordt. Dit is een mooi voorbeeld van rationeel energiegebruik. Handig in dit voorbeeld is dat één aanwezigheidsdetector voldoende is om naast de verwarming en koeling ook de verlichting te schakelen.

3. Zonnewering
Uiteraard kan domotica ook een belangrijke rol spelen bij het bedienen van elektrische zonneweringen van de woning. Een voorbeeld hiervan: het is perfect mogelijk om via een lichtmeetcel de hoeveelheid licht vast te stellen en de zonnewering naar beneden te sturen bij te veel zon om alzo een te grote opwarming van de woning te voorkomen. Anderzijds kan het systeem zo worden geprogrammeerd dat de zonwering niet in werking treedt zolang de ingestelde comforttemperatuur in de kamer niet wordt overschreden of als er te veel wind is. Op die manier is het dus mogelijk om de zonnewarmte te gebruiken als extra verwarmingsbron voor het huis.

4. Toegangscontrole
Parlofoon en videofoon zijn ondertussen algemeen ingeburgerd. Het domoticasysteem kan echter nog een stap verder gaan. Bij aanwezigheid van de bewoners kunnen beelden van de persoon die aan de voordeur staat, worden geprojecteerd op het televisie- of computerscherm. Bij afwezigheid worden de beelden opgenomen of worden ze via internet doorgestuurd aan de eigenaar van de woning. Zo kan de eigenaar van een domoticasysteem van op zijn werk zien wie er aan zijn voordeur belt of kan de eigenaar van een tweede woning van thuis uit zien wie er aan zijn vakantiewoning aanbelt.

5. Technische alarmering
Rookdetectoren en waterlekdetectoren melden niet alleen een probleem, maar kunnen ervoor zorgen dat ook bepaalde acties worden ondernomen. Rookdetectoren zetten dus niet alleen het brandalarm in werking, maar kunnen er (in combinatie met domotica) voor zorgen dat ramen gesloten worden en het licht eventueel wordt aangestoken. Naast rookdetectoren bestaan ook waterlekdetectoren. Zij kunnen ervoor zorgen dat, bij een lek, automatisch de waterleiding automatisch wordt afgesloten.

6. Inbraakalarmering
Bij de detectie van een inbraak, kan domotica ervoor zorgen dat de inbreker het op een lopen zet door bv. alle lichten in te schakel en de radio-installatie op maximaal volume te laten spelen. Je kan het zo gek niet bedenken of het is allemaal te programmeren in je domotica-installatie. Sommigen geven er de voorkeur aan allerlei handelingen te programmeren om de inbreker zo snel mogelijk af te schrikken. Andere personen kiezen ervoor de inbreker op te sluiten, door bijvoorbeeld de rolluiken onmiddellijk te sluiten bij een alarm en alle deuren te vergrendelen. Iedereen is vrij zijn besturingssysteem aan te passen aan zijn eigen persoonlijkheid.

7. Beheer van huishoudtoestellen.
Verschillende huishoudtoestellen kunnen automatisch door het domoticasysteem worden ingeschakeld. De intelligentie van het energiebeheer zorgt voor een gelijkmatige spreiding van het elektriciteitsverbruik, bij voorkeur op tijdstippen dat de klant het goedkoopste tarief betaalt voor zijn elektriciteit.

3) Standaard?

Er bestaan heel wat verschillende domoticasystemen, van verschillende fabrikanten die elk hun eigen specifieke communicatietaal hebben. Elk domoticasysteem beschikt zo over z’n eigen troeven.
Het gebrek aan één standaard brengt met zich mee dat de producten van één bepaald systeem niet uitwisselbaar zijn met een ander systeem. Is dit erg? Op zich niet natuurlijk. Bij auto’s is het al jaren zo dat de specifieke wisselstukken niet uitwisselbaar zijn.
Er bestaat één uitzondering: het KNX-systeem Er zijn verschillende fabrikanten die producten maken voor dit systeem. De KNX-producten van verschillende fabrikanten kunnen dus wel gebruikt worden in eenzelfde KNX-domotica-installatie.

Voor een lijst van de fabrikanten die deelnemen aan het Kwaliteitslabel Domotica, klik hier. (Zelfde informatie als bij lijst deelnemende fabrikanten/invoerders).

4) Wat kost een domotica-installatie?

Vaak wordt de vraag gesteld: wat kost een domotica-installatie? Wat is de meerkost t.o.v. van een klassieke elektrische installatie? Het is heel moeilijk, zo niet onmogelijk om hierop een algemeen antwoord te geven. Om dit te verklaren is een vergelijking met auto’s best geschikt.
Wil je een goedkope auto of wil je een dure? Ze hebben allebei 4 wielen en een stuur en brengen je allebei waar je zijn moet. Die vergelijking gaat ook een beetje op voor de verschillende domoticasystemen. Ze hebben bij wijze van spreken allemaal de 4 wielen en het stuur. Er is echter wel een enorm verschil in functies, flexibiliteit, gebruiksgemak, uitbreidingsmogelijkheden, programmatie, enz. Een gouden regel wanneer je dus een domoticasysteem wil aanschaffen is: informeer je heel goed en maak een objectieve vergelijking tussen de verschillende systemen. Niet enkel op het vlak van prijs, maar ook op het vlak van mogelijkheden. “Voor wat hoort wat”, en dat geldt ook voor een domoticasysteem.

Wanneer men kiest voor een domotica-installatie is de investeringskost in het begin hoger dan bij een klassieke elektrische installatie. Anderzijds mag men niet vergeten dat deze investering zichzelf terugbetaald door: een verhoging in comfort, flexibiliteit en concreet door een mogelijke besparing op de kosten voor o.a. verlichting en verwarming.

Om u toch een idee te geven: bij een gemiddelde domotica-installatie mag worden uitgegaan van ongeveer 5% van het totale bouwbudget van de woning. Als u weet dat een standaard elektrische installatie zonder comfort 2% bedraagt, dan is dit slechts een surplus van 3%.

Vind je een basisinstallatie domotica zelfs nog te duur? Past het echt niet binnen je huidige budget? Tracht dan op zijn minst nu al de denkoefening te doen. Door nu al de nodige bekabeling te voorzien en te kiezen voor teleruptoren i.p.v. voor gewone schakelaars, kan je later uitbreiden naar een domoticasysteem. Het kan je op termijn heel wat breekwerk en geld besparen.

Bovendien is een domoticasysteem altijd uitbreidbaar. Je kan als bouwheer beginnen met een bescheiden budget en daarna je systeem uitbreiden. Het enige wat je vooraf moet doen is voldoende plaats voorzien in het elektrische verdeelbord.

5) Nieuwbouw/Renovatie?

In nieuwbouw of bij totale renovatie is het makkelijk om domotica te laten plaatsen. Het enige dat uw wensen kan beperken is het beschikbare budget.
In bestaande woningen die niet volledig gerenoveerd worden en die vroeger enkel voorzien zijn van een klassieke elektrische installatie (bediening van licht door schakelaars), is het vaak onbegonnen werk om in de hele woning de nodige leidingen te voorzien. Heel wat domoticafabrikanten hebben hierop ingespeeld door alternatieve systemen op de markt te brengen. Via draadloze communicatie (infrarood of radiofrequentie) kan er al heel wat bediend worden.
In bestaande woningen die niet volledig gerenoveerd worden en waarvan de elektrische installatie vroeger voorzien is van teleruptoren (bediening van licht door drukknoppen), kan achteraf vaak wel gemakkelijk domotica geplaatst worden.

Indien u denkt aan bouwen en of verbouwen, informeer dan op een degelijke manier naar de mogelijkheden van domotica binnen uw wensen, nu en in de toekomst.

6) Ook voor u?

De perceptie dat domotica enkel weggelegd is voor de kapitaalkrachtige consument, is fout. Een domotica-installatie die voorzien is van alle mogelijke functionaliteiten zoals audio/videosturing, meerdere aanraakschermen, toegangscontrole enz. zal altijd een serieus prijskaartje hebben, net zoals een luxewagen. Maar een beperkte domotica-installatie (verlichting, de verwarming in verschillende zones, en een aantal andere elektrische verbruikers) die het comfort in de woning aanzienlijk vergroot, is best betaalbaar. Domotica hoort m.a.w. thuis in elke woning of appartement, zowel voor nieuwbouw als voor renovatie.

7) Wat is de toekomst van domotica?

Wanneer we spreken over de evolutie in de wereld van domotica, merken we vooral volgende belangrijke trends op:

•  De evolutie van enkel high-end toepassingen naar een breder (meer alledaags) gebruik van domotica;
• Het inbouwen van meer functionaliteiten en een toename van de mogelijkheden;
• Een toename van de mogelijkheden op het vlak van internettoepassingen.

Domotica heeft in het verleden een verkeerdelijk imago opgekleefd gekregen van een gadget, dat enkel bereikbaar zou zijn voor de “rijken”. Vaak vergaapt men zich aan installaties waarvan alleen het spectaculaire wordt getoond en vergeet men dat eenieder hier naartoe kan groeien in functie van z’n eigen mogelijkheden, wensen en behoeften. Domotica kan bijdragen tot een aanzienlijke verhoging van comfort, flexibiliteit, veiligheid en rationeel energiegebruik. Dit zijn allemaal behoeften die zowel voor de bouwheer van de luxe villa als van de normale woning en het appartement belangrijk zijn.

Natuurlijk bestaan er high-end installaties met bijna ongekende mogelijkheden, waarvan het prijskaartje serieus oploopt. Maar naast deze high-end installaties bestaan er voldoende andere systemen die betaalbaar zijn voor de gemiddelde bouwheer en die talrijke toepassingen en oplossingen kunnen bieden. De integratie van elektronica in de gewone woning wordt dan ook meer en meer de standaard. “Domotica hoort thuis in elke woning, zoals een badkamer en een keuken.”

Het is genoegzaam geweten dat domotica zelfs zijn intrede heeft gevonden in de wereld van de serviceflats en de zorgsector, waar naast het comfort ook het veiligheidsaspect een belangrijke rol speelt. Voor deze doelgroep is domotica vaak een noodzaak om langer zelfstandig te kunnen zijn én te blijven. Hetzelfde geldt voor de gehandicaptensector. Domotica bewijst hiermee geen gadget te zijn, dan wel een dimensie binnen ons sociaal maatschappelijk bestel. Dit alles binnen een zeer haalbaar budget voor (bijna) iedereen.

De mogelijkheden van een domotica-installatie zijn de laatste jaren sterk toegenomen. Ook werden meer tools op de markt gebracht die de gebruiksvriendelijkheid verhogen. Onder meer de mogelijkheid tot web-enabled applicaties, die toelaten om het domotica-systeem van op afstand te bedienen. Bijna alle merken hebben tegenwoordig touch-screens (aanraakschermen) in hun gamma, die een eenvoudige en overzichtelijke bediening van het systeem mogelijk maken. Ook de integratie van audio-visuele toepassingen is de voorbije jaren sterk geëvolueerd.

8) REG-premie voor domotica?

Zowel de netbeheerder-elektriciteit als de federale overheid, reiken premies uit aan consumenten die hun energieverbruik aantoonbaar reduceren. Dit was al het geval voor zonneboilers, condensatieketels, warmtepompen, dubbele beglazing, ...

Het besparingspotentieel, door middel van een domotica-installatie, is aanzienlijk. Dit heeft ertoe geleid dat de Vlaamse Overheid (VEA) sinds 1 januari 2005 ook domotica heeft opgenomen in het rijtje van energiebesparende technieken die zij goedkeuren. Hierdoor geven zij de mogelijkheid aan de distributienetbeheerders om een premie uit te keren voor een domotica-installatie. Domotica staat nu in het rijtje naast de andere technieken waarvoor reeds een premie kon worden aangevraagd.

Dit is ongetwijfeld een erkenning voor het feit dat domotica eindelijk een volwassen techniek is geworden, die duidelijk de kinderziekten ontgroeid is. Ook voor het Kwaliteitslabel Domotica (gecoördineerd in Vlaanderen door het VEI: Vlaams Elektro Innovatiecentrum) is deze premie een vorm van erkenning.

Sinds begin 2008 wordt de premie niet meer uitgekeerd in heel Vlaanderen, maar enkel in het werkingsgebied van distributienetbeheerder Eandis. Om te zien of u in hun gebied woont, kan u best de website van Eandis raadplegen via www.eandis.be

Voorwaarden tot het verkrijgen van een REG-premie voor domotica:

 Om een REG-premie te bekomen voor het plaatsen van een domotica-installatie, heeft de Vlaamse Overheid enkele technische voorwaarden opgelegd.

1. Er dient een “Alles-uit”-toets te worden voorzien, die kan worden ingedrukt bij het slapengaan of bij het verlaten van de woning. Door het indrukken van deze toets worden alle niet gewenste energieverbruikers in huis uitgeschakeld. ‘Niet-gewenste energieverbruikers” is hier het sleutelwoord. Zo kan het zijn dat door één druk op de knop bij het slapengaan automatisch de verwarming en de verlichting worden uitgeschakeld, evenals alle sluimerverbruikers, maar dat een lampje op de nachthal juist wordt ingeschakeld. Een “Alles-uit”-toets betekent dus niet automatisch dat “alles” wordt uitgeschakeld. Welke verbruikers worden uit- of eventueel aangeschakeld, is volledig afhankelijk van de wensen en behoeften van de bewoners.

2. Er dient Multizoneverwarming te worden voorzien (meer dan 1 zone). Dit betekent dat de verwarming in verschillende zones apart kan worden aangestuurd, met per zone een aparte thermostaat of temperatuursensor (in tegenstelling tot één centrale kamerthermostaat in de woonkamer die de hele woning stuurt). Op die manier kan de verwarming per zone apart worden ingeschakeld, waar en wanneer het nodig is. Een voorbeeld van 3 temperatuurzones: leefruimte, badkamer, slaapkamers.

3. Er dient een 3de temperatuurniveau te worden voorzien, een “Standby” die zich situeert tussen de nachtstand (economy) en de dagstand (comfort). Dit standby-niveau kan worden gebruikt om te beletten dat de verwarming die met klokfuntie wordt geregeld te vroeg van economy naar comfort wordt geschakeld terwijl de bewoners van de woning later thuis komen dan normaal. Zo wordt de verwarming van de hoofdzone (woonkamer) bijvoorbeeld om 17 u geschakeld naar standby (bv. 18°C) i.p.v. naar comfort (bv. 21°C), en wordt de verwarming pas bij huiskomst, via de “ik ben thuis”-toets of op de thermostaat zelf, geschakeld naar het comfortniveau. Elke verlaging van de temperatuur met 1°C veroorzaakt een energiebesparing van ongeveer 6%. De Standby-temperatuur is dan ook een niet te verwaarlozen instrument bij het streven naar rationeel energiegebruik.

Om optimaal aan rationeel energiegebruik te doen, is het noodzakelijk dat de domotica-installatie wordt geplaatst door een vakbekwaam en ervaren domotica-installateur. Daarom raden wij u aan steeds te kiezen voor een installateur die het Kwaliteitslabel Domotica heeft behaald. Klik hiervoor links deze pagina op 'lijst gelabelde domotica-installateurs' voor de volledige lijst van kwaliteitsvolle domotica-installateurs die het Kwaliteitslabel Domotica reeds hebben behaald

9) Waarom kiezen voor een installateur met het Kwaliteitslabel Domotica?

Het groeiende gebruik van domotica in de wooncultuur van vandaag doet de vraag naar specialisten stijgen. Samen met de opkomende groei van deze markt, is er echter ook een wildgroei ontstaan van installateurs die, zonder opleiding of kennis van zaken, domotica-projecten aanpakken. Met alle risico’s en gevolgen vandien. De term ‘domotica’ krijgt hierdoor een negatieve bijklank als zijnde duur (voor wat je ervoor in de plaats krijgt) én onbetrouwbaar. Om deze vooroordelen tegenover domotica weg te werken, is er nood aan een Kwaliteitslabel Domotica.

Kandidaat-bouwers hebben vaak zelf heel weinig kennis van zaken op het vlak van domotica en weten ook niet altijd waar ze terechtkunnen voor goede én betrouwbare informatie. Een Kwaliteitslabel Domotica moet één en ander duidelijk stellen. Het label garandeert de bouwheer en de architect een maximale kwaliteit, en bezorgt de intallateur herkenning en erkenning. Op die manier is het Kwaliteitslabel Domotica een betrouwbare leidraad voor kandidaat-bouwers en architecten, die vaak niet voldoende op de hoogte zijn van de mogelijkheden die domotica biedt.

Indien u beroep wil doen op een vakbekwame domotica-installateur, raadpleeg dan de referentielijst.
Klik hiervoor links deze pagina op 'lijst gelabelde domotica-installateurs' voor de volledige lijst van kwaliteitsvolle domotica-installateurs die het Kwaliteitslabel Domotica hebben behaald